Giới thiệu
Một trong những câu hỏi thường gặp từ các doanh nghiệp đang cân nhắc áp dụng Chế độ Ikusei Shurou (Đào tạo và làm việc) là “yêu cầu năng lực tiếng Nhật đối với lao động nước ngoài ở mức độ nào?”. Trong Chế độ thực tập kỹ năng trước đây, năng lực tiếng Nhật cũng là yếu tố quan trọng, nhưng trong Chế độ Ikusei Shurou, các mức trình độ được thiết lập dựa trên một tiêu chuẩn quốc tế gọi là “Khung tham chiếu giáo dục tiếng Nhật” (日本語教育参照枠).
Bài viết này sẽ giải thích mức năng lực tiếng Nhật yêu cầu đối với lao động nước ngoài diện Ikusei Shurou, cũng như cách xử lý trước và sau khi nhập cảnh, dựa trên nội dung “Hỏi đáp về Chế độ Ikusei Shurou” do Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú Nhật Bản công bố.
Tổng quan về mức năng lực tiếng Nhật yêu cầu trong Chế độ Ikusei Shurou
Theo “Hỏi đáp về Chế độ Ikusei Shurou” của Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú, mục tiêu về năng lực tiếng Nhật trong Ikusei Shurou về cơ bản là đạt được năng lực tiếng Nhật tương đương trình độ A2 theo Khung tham chiếu giáo dục tiếng Nhật và đỗ kỳ thi tương ứng trong suốt 3 năm.
Ngoài ra, như một mốc đánh giá trung gian hướng tới mục tiêu này, trong vòng 1 năm kể từ khi bắt đầu Ikusei Shurou, người lao động cũng được yêu cầu đạt được năng lực tiếng Nhật tương đương trình độ A1 theo Khung tham chiếu giáo dục tiếng Nhật và tham dự kỳ thi tương ứng.
Nói cách khác, trong quá trình 3 năm sẽ có hai giai đoạn kiểm tra năng lực tiếng Nhật như sau:
- Năm thứ 1: Tham dự kỳ thi kiểm tra năng lực tiếng Nhật tương đương trình độ A1
- Năm thứ 3 (cuối cùng): Đỗ kỳ thi năng lực tiếng Nhật tương đương trình độ A2
Nội dung cụ thể của kỳ thi năm thứ 1 và kỳ thi năm thứ 3 sẽ được quy định trong phương châm vận hành theo từng lĩnh vực (分野別運用方針) tương ứng với từng ngành nghề. Ngoài ra, tùy theo đặc thù của từng lĩnh vực, mục tiêu về năng lực tiếng Nhật có thể được đặt ở mức cao hơn, vì vậy cần lưu ý rằng mức yêu cầu có thể khác nhau tùy theo lĩnh vực tiếp nhận.
Có yêu cầu về năng lực tiếng Nhật khi nhập cảnh hay không
Một số doanh nghiệp có thể lo ngại rằng “nếu hoàn toàn không biết tiếng Nhật thì có thể không được nhập cảnh”. Tuy nhiên, theo Hỏi đáp nêu trên, hiện không có yêu cầu về kỹ năng hay năng lực tiếng Nhật tại thời điểm nhập cảnh.
Tuy nhiên, trước khi bắt đầu làm việc, người lao động được yêu cầu đáp ứng một trong hai điều kiện sau:
- Đỗ kỳ thi năng lực tiếng Nhật từ trình độ A1 trở lên; hoặc
- Hoàn thành khóa học tương đương trình độ A1 (từ 100 giờ trở lên) thuộc chương trình “làm việc” (就労課程) do cơ sở giáo dục tiếng Nhật được công nhận tổ chức.
Nói cách khác, dù tại thời điểm nhập cảnh chưa nói được tiếng Nhật, người lao động vẫn có thể đáp ứng yêu cầu bằng cách đỗ kỳ thi hoặc tham gia khóa học, để đạt trình độ tương đương A1 trước khi bắt đầu làm việc.
Ngoài ra, trong một thời gian nhất định sau khi chế độ có hiệu lực, không chỉ khóa học do cơ sở giáo dục tiếng Nhật được công nhận tổ chức, mà khóa học do giáo viên tiếng Nhật đã đăng ký theo Luật công nhận cơ sở giáo dục tiếng Nhật tổ chức cũng được công nhận là khóa học tương đương trình độ A1, với một số điều kiện nhất định.
Trường hợp chưa đỗ kỳ thi tương đương trình độ A1 thì sao
Trong Hỏi đáp nêu trên, đối với câu hỏi “nếu không đỗ kỳ thi năng lực tiếng Nhật tương đương trình độ A1 thì có được nhập cảnh không”, câu trả lời rõ ràng là “không phải trường hợp không được nhập cảnh”. Nếu chưa đỗ kỳ thi, người lao động có thể đáp ứng yêu cầu bằng cách tham gia khóa học tương đương trình độ A1 trở lên do cơ sở giáo dục tiếng Nhật được công nhận (hoặc tổ chức tương đương) thực hiện, trong khuôn khổ khóa đào tạo sau khi nhập cảnh.
Trường hợp đã đỗ trình độ A1 từ trước khi xử lý như thế nào
Nếu người lao động nước ngoài đã đỗ kỳ thi năng lực tiếng Nhật tương đương trình độ A1 trước khi nhập cảnh, họ có cần phải học lại môn tiếng Nhật trong khóa đào tạo sau khi nhập cảnh hay không?
Theo Hỏi đáp nêu trên, “nghĩa vụ tham gia” khóa học tiếng Nhật do cơ sở giáo dục tiếng Nhật được công nhận (hoặc tổ chức tương đương) thực hiện sẽ không được áp dụng nếu năng lực tiếng Nhật cần thiết đã được chứng minh thông qua kỳ thi hoặc phương pháp đánh giá khác. Tuy nhiên, ngay cả trong trường hợp đó, người lao động vẫn cần tham gia môn học tiếng Nhật trong khóa đào tạo sau khi nhập cảnh, và khóa học này không nhất thiết phải do cơ sở giáo dục tiếng Nhật được công nhận (hoặc tổ chức tương đương) thực hiện. Nói cách khác, không phải trường hợp “đã đỗ kỳ thi thì được miễn hoàn toàn môn tiếng Nhật trong khóa đào tạo sau khi nhập cảnh” — đây là điểm cần lưu ý.
Tổng kết
Trong Chế độ Ikusei Shurou, mục tiêu là đạt được năng lực tiếng Nhật tương đương trình độ A2 theo Khung tham chiếu giáo dục tiếng Nhật và đỗ kỳ thi tương ứng trong suốt 3 năm, với mốc đánh giá trung gian ở năm thứ 1 là tham dự kỳ thi tương đương trình độ A1. Không có yêu cầu về năng lực tiếng Nhật tại thời điểm nhập cảnh, nhưng trước khi bắt đầu làm việc, người lao động cần đỗ kỳ thi tương đương trình độ A1 hoặc tham gia khóa học tương đương trình độ A1 từ 100 giờ trở lên. Tùy theo lĩnh vực, mức yêu cầu có thể cao hơn, vì vậy cần kiểm tra trước yêu cầu của lĩnh vực công nghiệp dự định tiếp nhận.
Về chi tiết nghĩa vụ tham gia khóa học tiếng Nhật và việc ai chịu trách nhiệm chi phí, xin mời tham khảo thêm bài viết “Nghĩa vụ tham gia khóa học tiếng Nhật và ai là người chịu chi phí”. Nếu quý doanh nghiệp có thắc mắc về việc tiếp nhận lao động nước ngoài diện Ikusei Shurou, xin vui lòng liên hệ với luật sư hành chính (Gyoseishoshi) có kinh nghiệm về thủ tục lưu trú cho lao động nước ngoài để được tư vấn.