Mở đầu

Gần đây, nhằm mục đích thu hút nhân tài ưu tú từ nước ngoài đến Nhật Bản, đã có khuôn khổ tư cách lưu trú đặc biệt dành cho những người tốt nghiệp các trường đại học được đánh giá cao trên thế giới. Đó chính là “Hoạt động đặc định” dành cho hoạt động tìm việc và chuẩn bị khởi nghiệp, được quy định tại Khoản 51 trong phần nguyên tắc của “Thông báo quy định hoạt động được liệt kê trong cột dưới của bảng 5, phụ lục 1 của Luật theo quy định khoản 2 Điều 7 Mục 1 Luật Quản lý xuất nhập cảnh và công nhận tị nạn” (Thông báo Hoạt động đặc định).

Bài viết này giải thích điều kiện áp dụng, thời hạn lưu trú và những lưu ý, dựa trên nội dung của thông báo này.

Loại hoạt động nào được cho phép

Khoản 51 trong phần nguyên tắc của Thông báo Hoạt động đặc định quy định hoạt động của người từ 18 tuổi trở lên đáp ứng tất cả các điều kiện sau, được lưu trú tại Nhật Bản trong thời gian không quá 2 năm để thực hiện các hoạt động này.

“Hoạt động tìm việc và hoạt động chuẩn bị như đảm bảo văn phòng cần thiết để bắt đầu kinh doanh thương mại hoặc các hoạt động kinh doanh khác tại Nhật Bản (dưới đây trong khoản này gọi là ‘hoạt động chuẩn bị khởi nghiệp’), cùng với hoạt động nhận thù lao trong phạm vi cần thiết để bù đắp chi phí cần thiết cho việc thực hiện các hoạt động này, và hoạt động nhận thù lao đi kèm với hoạt động chuẩn bị khởi nghiệp (trừ hoạt động kinh doanh giải trí có tính chất khiêu dâm).” (Trích Thông báo Hoạt động đặc định, phần nguyên tắc, Khoản 51)

Nói cách khác, tư cách “Hoạt động đặc định” này bao trùm cả “hoạt động tìm việc” và “hoạt động chuẩn bị khởi nghiệp”, đồng thời cũng cho phép nhận thù lao từ việc làm thêm trong phạm vi cần thiết để thực hiện các hoạt động đó. Một đặc điểm khác là thời hạn lưu trú tương đối dài, tối đa 2 năm.

Điều kiện áp dụng

Để được áp dụng tư cách “Hoạt động đặc định” này, cần đáp ứng đồng thời cả hai điều kiện (i) và (ii) sau đây.

(i) Thành tích tốt nghiệp theo bảng xếp hạng đại học thế giới

“Tại thời điểm nộp đơn, chưa quá 5 năm kể từ ngày được cấp bằng hoặc bằng chuyên môn (chỉ bằng chuyên môn theo quy định tại Điều 5-2 của Quy định về bằng cấp, bao gồm cả bằng tương đương được cấp ở nước ngoài) do đã tốt nghiệp trường đại học hoặc hoàn thành khóa học sau đại học của trường đại học, được liệt kê trong nhóm 100 trường đại học hàng đầu ở ít nhất 2 trong số các chỉ số nêu tại Bảng phụ lục 13 (chỉ giới hạn ở dữ liệu gần đây nhất).” (Trích Thông báo, phần nguyên tắc, Khoản 51, mục i)

“Các chỉ số nêu tại Bảng phụ lục 13” ở đây chỉ 3 bảng xếp hạng đại học thế giới sau:

  1. Bảng xếp hạng đại học thế giới do công ty Quacquarelli Symonds (Anh) công bố (QS World University Rankings)
  2. Bảng xếp hạng đại học thế giới do tạp chí Times Higher Education thuộc công ty Times (Anh) công bố (THE World University Rankings)
  3. Bảng xếp hạng học thuật các trường đại học thế giới do Shanghai Ranking Consultancy (Trung Quốc) công bố (Academic Ranking of World Universities)

Điều kiện là phải tốt nghiệp (hoặc hoàn thành khóa sau đại học) từ trường đại học được xếp hạng trong top 100 ở ít nhất 2 trong 3 chỉ số này theo công bố gần đây nhất, và chưa quá 5 năm kể từ ngày được cấp bằng. Do đó, chế độ này chỉ dành cho những nhân tài trình độ rất cao, giới hạn ở người tốt nghiệp/hoàn thành khóa học từ các trường đại học được đánh giá là hàng đầu thế giới.

(ii) Khả năng tài chính đầy đủ

“Tại thời điểm nộp đơn, số tiền gửi tiết kiệm của người nộp đơn quy đổi ra tiền Nhật Bản phải từ 200.000 yên trở lên.” (Trích Thông báo, phần nguyên tắc, Khoản 51, mục ii)

So với yêu cầu về trình độ học vấn, yêu cầu về khả năng tài chính chỉ dừng lại ở mức có tiền gửi tiết kiệm từ 200.000 yên trở lên quy đổi ra tiền Nhật Bản, không phải là rào cản quá cao.

Có thể bảo lãnh thân nhân đi cùng

Vợ/chồng hoặc con được nuôi dưỡng bởi người lưu trú theo diện “Hoạt động đặc định” này cũng được phép lưu trú để thực hiện các hoạt động sinh hoạt hàng ngày (theo Khoản 52 phần nguyên tắc của thông báo). Đây cũng là một đặc điểm cho thấy chế độ này được thiết kế để có thể đưa gia đình đi cùng trong khi tập trung tìm việc hoặc chuẩn bị khởi nghiệp tại Nhật Bản.

Cách tận dụng chế độ này

Tư cách “Hoạt động đặc định” này là chế độ nhằm dành thời gian cho những nhân tài ưu tú tốt nghiệp từ các trường đại học được đánh giá cực kỳ cao trên bảng xếp hạng thế giới, để họ có thể tập trung tìm kiếm việc làm hoặc chuẩn bị khởi nghiệp tại Nhật Bản. Đối với những người vừa tốt nghiệp đại học ở nước ngoài, chưa có triển vọng rõ ràng về việc làm chính thức hoặc khởi nghiệp tại Nhật Bản, đây là một lựa chọn quý giá cho phép hoạt động ổn định trong thời gian dài tối đa 2 năm.

Nếu đang cân nhắc áp dụng, bước đầu tiên là kiểm tra vị trí của trường đại học đã tốt nghiệp trên từng bảng xếp hạng QS, THE, Thượng Hải theo công bố gần đây nhất, và xác nhận xem trường đó có nằm trong top 100 ở ít nhất 2 trong số các bảng xếp hạng này hay không.

Những điểm cần lưu ý trong thực tế

  • Lưu ý tiêu chuẩn “gần đây nhất” của bảng xếp hạng: Vì thông báo quy định “chỉ giới hạn ở dữ liệu gần đây nhất”, nên cần xác nhận kết quả bảng xếp hạng mới nhất tại thời điểm nộp đơn. Do thứ hạng có thể thay đổi theo từng năm, cần lưu ý rằng việc xét duyệt dựa trên bảng xếp hạng mới nhất tại thời điểm nộp đơn, chứ không phải tại thời điểm tốt nghiệp.
  • Thời hạn 5 năm kể từ khi được cấp bằng: Chế độ này áp dụng cho cả người tốt nghiệp đại học và người hoàn thành khóa sau đại học, nhưng đều có thời hạn không quá 5 năm kể từ ngày được cấp bằng, nên cần sớm xác nhận xem bản thân có thuộc đối tượng hay không.
  • Quản lý nội dung hoạt động trong thời gian lưu trú: Vì chỉ được phép nhận thù lao trong phạm vi đi kèm với hoạt động tìm việc, hoạt động chuẩn bị khởi nghiệp, nên cần lưu ý không thực hiện các hoạt động lao động không liên quan.

Tổng kết

Đối với những người đã tốt nghiệp/hoàn thành khóa học từ các trường đại học hàng đầu trong bảng xếp hạng đại học thế giới, có khuôn khổ đặc biệt cho phép lưu trú tại Nhật Bản tối đa 2 năm để thực hiện hoạt động tìm việc và hoạt động chuẩn bị khởi nghiệp, dựa trên Khoản 51 của Thông báo Hoạt động đặc định. Điều kiện chính là phải là người tốt nghiệp/hoàn thành khóa học từ trường đại học được xếp hạng trong top 100 ở ít nhất 2 trong 3 bảng xếp hạng QS, THE, Thượng Hải, chưa quá 5 năm kể từ khi được cấp bằng, và có tiền gửi tiết kiệm từ 200.000 yên trở lên. Những người có khả năng thuộc đối tượng này nên xác nhận kết quả bảng xếp hạng gần đây nhất, và cân nhắc nộp đơn xin visa với sự tư vấn của chuyên gia như hành chính thư sĩ.