Trong số những người nghĩ rằng “nếu tự nguyện ra trình diện với Cục xuất nhập cảnh, có thể sử dụng chế độ lệnh xuất cảnh để về nước với gánh nặng tương đối nhẹ”, có thể có những người từng nhập cảnh Nhật Bản bằng hộ chiếu giả trong quá khứ. Tuy nhiên, xin nói trước kết luận: trường hợp này sẽ không được áp dụng chế độ lệnh xuất cảnh. Bài viết này, dựa trên nội dung “Hỏi đáp về thủ tục cưỡng chế xuất cảnh, chế độ lệnh xuất cảnh và quyết định rút ngắn thời hạn cấm nhập cảnh” của Cục quản lý xuất nhập cảnh và lưu trú Nhật Bản, sẽ giải thích lý do vì sao.

Câu trả lời từ Hỏi đáp: Nhập cảnh bằng hộ chiếu giả là “nhập cảnh bất hợp pháp”

Hỏi đáp của Cục quản lý xuất nhập cảnh và lưu trú có nêu câu hỏi và câu trả lời như sau.

Câu hỏi: Nếu một người nước ngoài đã sử dụng hộ chiếu giả để nhập cảnh và cư trú bất hợp pháp, sau đó tự nguyện đến trình diện tại Cục xuất nhập cảnh, người đó có thể được áp dụng “chế độ lệnh xuất cảnh” hay không?

Trả lời: Việc sử dụng hộ chiếu giả để nhập cảnh vào Nhật Bản thuộc trường hợp nhập cảnh bất hợp pháp, nên không trở thành đối tượng của lệnh xuất cảnh, mà sẽ tiến hành thủ tục cưỡng chế xuất cảnh với nghi vấn nhập cảnh bất hợp pháp.

Nói cách khác, dù có tự nguyện ra trình diện đi nữa, nếu có sự việc đã sử dụng hộ chiếu giả để nhập cảnh, người đó sẽ không thuộc đối tượng áp dụng của chế độ lệnh xuất cảnh, và thủ tục cưỡng chế xuất cảnh thông thường sẽ được tiến hành.

Vì sao “nhập cảnh bất hợp pháp” không thuộc đối tượng của lệnh xuất cảnh?

Như đã giải thích trong bài viết khác, chế độ lệnh xuất cảnh là “chế độ cho phép một số người cư trú quá hạn, trong số những người vi phạm Luật quản lý xuất nhập cảnh, đáp ứng đủ điều kiện nhất định, được xuất cảnh theo thủ tục đơn giản mà không bị giam giữ”. Nói cách khác, chế độ này chỉ dành cho đối tượng “cư trú quá hạn”, và một trong các điều kiện của đối tượng áp dụng là “không thuộc trường hợp cưỡng chế xuất cảnh nào khác ngoài lý do cư trú quá hạn”.

Việc nhập cảnh bằng hộ chiếu giả khác với “cư trú quá hạn” (trường hợp lưu trú vượt quá thời hạn cho phép), mà thuộc trường hợp “nhập cảnh bất hợp pháp” – tức là ngay từ thời điểm nhập cảnh đã không trải qua thủ tục hợp pháp. Nhập cảnh bất hợp pháp thuộc lý do cưỡng chế xuất cảnh khác ngoài cư trú quá hạn, nên sẽ không đáp ứng điều kiện đối tượng của chế độ lệnh xuất cảnh.

Hiểu đúng sự khác biệt giữa cư trú quá hạn và nhập cảnh bất hợp pháp

Hai khái niệm này nghe có vẻ giống nhau nhưng cách xử lý theo pháp luật lại khác biệt rất lớn.

  • Cư trú quá hạn: Trường hợp đã nhập cảnh hợp pháp vào Nhật Bản, nhưng tiếp tục lưu trú vượt quá thời hạn cho phép
  • Nhập cảnh bất hợp pháp: Trường hợp ngay từ thời điểm nhập cảnh, do sử dụng giấy tờ giả hoặc thủ đoạn bất chính, chưa từng trải qua thủ tục kiểm tra nhập cảnh hợp pháp

Nếu là cư trú quá hạn, đáp ứng đủ điều kiện nhất định thì có khả năng sử dụng thủ tục đơn giản của chế độ lệnh xuất cảnh, nhưng nếu là nhập cảnh bất hợp pháp thì sẽ không thuộc đối tượng của chế độ này, mà thủ tục cưỡng chế xuất cảnh thông thường (có khả năng kèm theo việc giam giữ) sẽ được tiến hành.

Việc xác định tình trạng của bản thân là “cư trú quá hạn” hay “nhập cảnh bất hợp pháp”, hay cả hai tình huống cùng xảy ra, cần phải xác nhận chính xác diễn biến khi nhập cảnh và tình trạng giấy tờ đã sử dụng mới có thể phán đoán được. Nếu ra trình diện dựa trên phán đoán sai lệch, có thể dẫn đến diễn biến thủ tục khác với dự đoán ban đầu, cần hết sức lưu ý.

Tóm tắt: Việc xác nhận chính xác tình trạng là điều quan trọng nhất

Người có tiền sử nhập cảnh bằng hộ chiếu giả, dù có tự nguyện ra trình diện, cũng sẽ không thuộc đối tượng của chế độ lệnh xuất cảnh, mà thủ tục cưỡng chế xuất cảnh với nghi vấn nhập cảnh bất hợp pháp sẽ được tiến hành. Nếu không biết điều này và hiểu lầm rằng “chỉ cần tự nguyện ra trình diện là có thể giải quyết bằng thủ tục đơn giản”, khi hành động có thể sẽ bối rối trước diễn biến ngoài dự đoán.

Nếu bạn còn lo lắng về diễn biến nhập cảnh trong quá khứ của bản thân, hoặc đang băn khoăn không biết nên xử lý như thế nào tiếp theo, đừng tự mình phán đoán, hãy sớm tham khảo ý kiến của chuyên gia như gyoseishoshi (chuyên gia hành chính) hoặc luật sư để được xác nhận chính xác tình trạng và nhận lời khuyên về hướng đi tiếp theo.